Komputer nie działa, nie włącza się? Napraw sam! 33717a

De BISAWiki

Już chyba każdemu posiadaczowi peceta zdarzyła się jakaś awaria. Najczęściej zanosimy sprzęt do jakiegoś serwisu komputerów, tym bardziejjeśli podzespoły nadal objęte są gwarancją producenta. Gorzej jest jeśliokres gwarancyjny już minął - wystawiamy się w tedy na mniejsze albo większewydatki połączone z naprawą sprzętulub wymianą podzespołów. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że wieleawarii nie wymaga profesjonalnej wiedzy informatycznej, a naprawy kończą się na odkręceniu kilku śrubek i wymianiepodzespołów. Postaram się przybliżyć parę najbardziejtypowych usterekkomputera PC, z którymi każdy użytkownik powinien sobie poradzić. Wiele awarii daje się zdiagnozować zaraz pouruchomieniu peceta. BIOS każdego komputeradiagnozuje cały sprzęt podczas jego rozruchu i w wypadkuwykrycia usterki daje właściwesygnały dźwiękowe. Analiza znaku zwanego POST pozwoli na najszybszą diagnozę usterki komputera - na podstawie standardowychsygnałów POST badamy podzespoły wskazane przez BIOS -pomocne będą kolejne części tego tego artykułu. Zdarza się jednak, że pecet nie uruchamia się w ogóle lub też BIOS nie daje nam żadnych podpowiedzi. Wymiana zasilacza Jeśli twój komputer nie uruchamia się i nie daje żadnego śladu życia - może okazać się, że potrzebna będzie wymiana zasilacza (jednostki PSU). Najłatwiej jest zabrać się do tego wyciągając zasilacz z innego komputera - taki, co do którego mamy pewność, że jest dobrygdyż pracował z działającym kompletem PC. Tak więcmontujemy sprawny zasilacz do komputera, w którym diagnozujemyusterkę. Jeżeli komputer odpali się po wymianie zasilacza - mamy pewność co do awarii jednostki zasilania PSU. Jeżeli natomiast komputerwciąż się nie włącza to winny może być inny podzespół komputera, np. płyta główna. Niestety, może się także okazać, że przepięcie na zepsutym zasilaczuwywołało bardziej rozległe uszkodzenia - z tego powodu nie polecam montażuzepsutego zasilacza na działającym PC, w zamiarze przekonania się czy zasilacz jest dobry. Nie jest to na szczęście kres dla naszego peceta - większość z zasilaczydaje się bardzo łatwo naprawić poprzez wymianę bezpiecznika - odradzam jednakże wykonywanie tego rodzajuoperacji osobom, które nie mają nijakiego pojęcia o elektronice. Warto w tym momencie zauważyć, że przy zakupie komputerów PCważne jest, by pamiętać o wysokiej jakości zasilacza. Wiele osób zapomina, że jest to bardzo znaczący aspekt, a niskiej jakości zasilacze nie tylkoszybko się niszczą, ale potrafią także pociągnąć za sobą awarięodrębnych podzespołów i tym samym stracić możemy dużowięcej pieniędzy niż wydając kilkanaście zł więcej na porządny zasilacz. Pamięć RAM Kości pamięci RAM to podzespoły, które niestety lubią ulegać awarii, szczególnie wkomputerach z wieloletnim przebiegiem. O awarii pamięci RAM możemydowiedzieć się analizując napomkniętywcześniej sygnał POST. Znaki dźwiękowe powiązane z awarią pamięci RAM są bardzo zróżnicowane - zależnie od producenta BIOSu, dlatego odsyłam ponownie do standardowej listy sygnałów POST. Jeżeli nie jesteśmy w stanie rozszyfrować znaku POST, możemy ręcznie zdiagnozowaćusterkę na parę sposobów. Na pewno rozpocząć trzeba od otwarcia obudowykompa i zlokalizowania pamięci RAM. Płyty głównezaopatrzone są przeważnie 2-4 gniazd (slotów) na pamięci RAM, z których nie zawsze wszystkie zajęte są kościami pamięci. Diagnozę rozpoczynamy odwybrania jednej kości RAM i montowania jej kolejno w każdym slocie- potrafimy w ten sposób zdiagnozować awarię pamięci jak i samego gniazda. Czynność powtarzamy dla każdej kości RAM - jeśli któraś z konfiguracji pozwoli na bezproblemowe uruchomienie kompa to znamy przyczynę awarii - zgodnie z logiką, zniszczenie pamięci RAM lub jednego z gniazd. W wypadku awarii jednego z slotów pamięci RAM możemy zamontować wszystkie kości z pominięciem zepsutego slotu lub (jeśli nieposiadamy takiej możliwości) zanosimy płytę główną do serwisu komputerowego, gdzie wyceniona zostanie naprawa slotu - sami nie zabieramy się za tego typu naprawy, chyba że naprawdę wiemy co robimy. Jeżeli natomiast oszacujemy, że popsuta jest pamięć RAM - wymieniamy ją lub kontaktujemy się ze sprzedawcą, gdyż większośćobecnych producentów pamięci daje dożywotnią gwarancję na swoje produkty. Karta graficzna Podobnie do poprzedniej usterki, awaria karty graficznej powinna być sygnalizowanaadekwatnym dźwiękiem przez BIOS. Najczęściej spotkamy się z znakami POST przy jednoczesnym braku reakcji monitora - stały czarny ekran. Jeśli jednak komputerodpala się bez problemów, tzn. wydaje dźwięki towarzyszącepoprawnemu uruchomieniu peceta, jednakekran pozostaje czarny - warto zbadać podłączenie monitora do karty graficznej (zazwyczaj niebieska wtyczka, VGA). Jeśli przewódwygląda ok. - może okazać się, że karta delikatnie wyskoczyła ze swojego gniazda na płycie głównej. Otwieramy wtedy obudowę i przy wyłączonym zasilaniu wykręcamy i wyjmujemy kartę graficzną (profilaktycznie przedmuchujemy gniazdo karty, najlepiej sprężonym powietrzem), następnie wkładamy kartę z powrotem, dokręcamy do obudowy iweryfikujemy czy wszystko działa jak należy. Jeżeli powyższe czynności nie pomogły - pozostaje zgłosić się z kartą graficzną do serwisu. Najczęściej uszkodzeniu ulega procesor graficzny (GPU) albo pamięci - serwisy wykonują wtedy tzw. Reballing BGA, który jest właściwie niemożliwy do wykonania w warunkach pokojowych. Przegrzewanie się, wyższe temperatury Bardzo częstym problemem, towarzyszącym przede wszystkim starym komputerom, jest przegrzewanie się podzespołów. Najbardziejszablonowym objawem sąwysokie temperatury z tyłu kompa, w pobliżu wylotu powietrza, a w przypadkach większego zaniedbywania - resetowanie się kompa po jego dłuższej pracy. Żeby temu zapobiec, warto pamiętać o pomocniczym chłodzeniukompa, w które zestawy nie są domyślnie wyposażane. Mowa tutaj o dodatkowym wentylatorze w obudowie, pomagającym odprowadzaćciepłe powietrze z wnętrza, a także dodatkowe chłodzenie procesora (CPU), zastępujące mniejskuteczne, standardowe systemy chłodzenia. Dobrze jest pomyśleć o temperaturach nim okażą się zbyt wysokie - montażdodatkowego wentylatora nie jest ani drogi ani zawiły, a znacznie poprawi obieg powietrza we wnętrzu kompa. Ważne jest także, aby pamiętać o systematycznej wymianie pasty termoprzewodzącej na procesorze - kosztuje onakilka pln, a jej wymiana niejednokrotnie obniża temperaturę procesora w stresie nawet o 30%. Wymianę pasy termoprzewodzącej rozpoczynamy, tradycyjnie, ododłączenia zasilania i otwarcia obudowy. Namierzamy procesor, przykryty radiatorem z wentylatorem - odpinamy od płyty głównej przewód łączący z wentylatorem (zapamiętujemy jak i gdzie był wpięty), a następnie zdejmujemy całe chłodzenie. Istnieją trzy klasyczne metody montowania chłodzenia na procesorze - dla procesorów firmy Intel najczęściej instalowane jest za pomocą czterech obrotowych kołków, które odbezpieczamy przekręcając zgodnie ze strzałkami. Alternatywą dla tego rozwiązania są cztery długie śrubki, które wystarczy wykręcić. Chłodzenie procesorów AMD najczęściej montowane jest zaciskowo, bezpośrednio do plastikowego koszyka przy podstawce procesora. W tym przypadkuwystarczy wypiąć zabezpieczenie naciskając kciukiem w odpowiednim miejscu irównocześnie odbezpieczając przeciwną stronę. Pozabraniu radiatora przystępujemy do wydobycia procesora z jegogniazda. Tutaj także spotykamy się z kilkoma typowymizabezpieczeniami, których zdjęcie wiąże sięprzeważnie z podniesieniem zawleczki. Ze zdjętym procesorem obchodzimy się bardzo delikatnie, lekkie wygięcie jednej z wielu nóżek może uniemożliwić montaż CPU na jego miejsce. Za pomocą ręcznika papierowego,pieczołowicie czyścimy górną powierzchnię procesora, takżeby usunąć resztki po starej paście - podobnie robimy w przypadku radiatora. Po skrupulatnym wyczyszczeniu obuczęści, delikatnie nakładamy na procesor pastę, którą następniedokładnie rozsmarowujemy na całą powierzchnię rdzenia procesora. Po nałożeniu pasty montujemy powrotem CPU do jego slotu, nakładamy radiator i odpinamy wentylator do płyty głównej. Przed wykonaniem tych czynności warto sprawdzić temperatury procesora, tak aby po ich wykonaniu mieć jakiś pogląd na efekty - do tego celu używamy narzędzi typu Everest. Zdarzają się także przegrzania kart graficznych, które objawiają się wyświetlaniem na monitorze"krzaków" czyli tzw. Artefaktów. Czasami zaobserwować można poziome lub pionowepasy na ekranie, a także kilkukrotnie powielony, rozmazujący się alboskaczący obraz. Możemy wtedy spróbować wymiany pasty termoprzewodzącej, aczkolwiek tego rodzaju awarie najczęściej pojawiają się na stałe - a wtedy nie obejdzie się bez reballingu BGA, czyli wizyty w serwisie komputerów. Płyta główna Jednym z najbardziej istotnych podzespołów komputera jest płyta główna - to na niej montujemy wszystkie podzespoły. Nie są to niestetysporadyczne awarie, a dodatkowo niełatwo jest je zdiagnozować w warunkach pokojowych. Jeśli pecet w ogóle się nie uruchamia warto wymontować z płytywszelkie zbędne podzespoły, zostawiając wyłącznieprocesor, jedną kość pamięci RAM i kartę graficzną (jeśli nie posiadamy zintegrowanej grafiki). W ten sposób ograniczamy ilość prawdopodobnych awarii.Jeśli komputer wciąż się nie uruchamia, a z sygnałów POST nic nie jesteśmy w stanie wnioskować to możemy próbować wymiany procesora, pamięci i grafiki na podzespoły, co do których mamy pewność, że są sprawne. Jest jednak pewne ryzyko,ponieważ jeśli awaria wywołana jest np. zwarciem na płycie głównej to ryzykujemy wtedy uszkodzenia sprawnych podzespołów. Jeśli dojdzie do ostateczności i zgłosimy się ze sprzętem do serwisu to musimy liczyć się z tym, że rzadko opłaca się reperować uszkodzone płyty główne PC -najczęściej naprawia się tylko te droższe modele albo płyty główne laptopów, których ceny są bardzo wysokie w stosunku do wartości całego sprzętu. Napęd optyczny - CD / DVD W przypadku awarii napędu optycznego diagnoza okazuje się względnienieskomplikowana - awarie charakteryzują się problemami z wczytywaniem płyt - płyty wczytują się znacznie dłużej niż kiedyś albo nie wczytują w ogóle, a w przypadku płyt multimedialnych, odtwarzana muzyka albo film przycina się (uwaga, w tym wypadkuproblemem mogą być także kodeki audio/video!). Najczęstszą przyczyną tego rodzaju awarii jest zanieczyszczony laser. Czasami wystarczy zastosować specjalną płytę czyszczącą,osiągalną w każdym sklepie komputerowym - koszt jest niewysoki.Jeżeli to nie pomaga, warto dostać się do samego lasera i przeczyścić go. W przypadkulaptopów laser znajduje się bezpośrednio na wysuwanej tacce, natomiast wprzypadku napędów komputerów PC, aby dostać się do lasera należy rozkręcićobudowę napędu. Laser czyścimy za pomocą patyczka do uszu zamoczonego wnależytym preparacie - unikamy spirytusu, który może uszkodzićplastikową osłonę lasera. Jeżeli wyczyszczenie lasera nie pomaga lub wada objawia się w innysposób, np. nie wysuwa się tacka napędu lub nie słychać aby płyta się w ogóle kręciła - wymieniamy napęd na nowy, naprawy tego rodzaju awarii zawszeprzewyższają niewielki koszt nowego napędu. Dysk twardy Rodzaje awarii dysku twardego są bardzo różne, możliwości jego uszkodzenia jest naprawdę wiele. Bardzo często zdarza się, że dysk nie jest wykrywany podczas uruchomienia komputera. Na początek powinniśmy sprawdzić czy dysk jest widoczny w BIOS-ie,aby się do niego dostać wciskamy w pierwszej fazie uruchomienia komputera przyciskodpowiadający za uruchomienie menu BIOS - najczęściej klawisz F1 lub DEL, informacja oodpowiednim klawiszu wyświetla się zaraz po uruchomieniupeceta. Jeżeli dysk jest widoczny w BIOS-ie oznacza to, że mamy do czynienia z uszkodzeniem logicznym, z którym uporać możemy się z pomocąodpowiedniego oprogramowania udostępniającego takieopcje jak naprawa systemu plików i/albo partycji. Jeśli zależy nam na danych z dysku, warto pomyśleć o zastosowaniu oprogramowania do odzysku danych zdysków HDD. Jeżeli nie mamy dostępu do żadnego tego typu oprogramowania,pozostaje próba tzw. Głębokiego formatowania. Jego wykonanie skutkuje niejako przywróceniem dysku do stanu fabrycznego, skasowane zostają wszelkie dane, a także informacje o partycjach i systemie plików. Gorzej jest w przypadku, gdy dysk nie jest widoczny w BIOS-ie. Możemy wtedy założyć, że uszkodzeniu uległa elektronika dysku - osoby, które mają jakiekolwiek pojęcie o elektronice mogą podjąć się próby wymiany elektroniki posługując się sprawnymnośnikiem tej samej partii jako "dawcą", chociaż najczęściej kończy się wymianą dysku na nowy. Zdarza się także, że uszkodzenie dysku objawia się głośnym pukaniem w jegoosłonie - takie naprawy także nie mają większego sensu, chyba że akurat posiadamydostęp do specjalistycznego laboratorium. Profesjonalne firmy są w stanie odzyskać dane właściwie z każdego dysku - nawet spalonego alboroztrzaskanego na kawałki - taka zabawa niestety kosztujeczasami kilkakrotnie więcej aniżeli nowy komputer. Błędy oprogramowania, systemu operacyjnego Bardzo często przyczyną wadliwego funkcjonowaniakomputera nie są uszkodzenia sprzętu, a wadliwe działania oprogramowania, przede wszystkim systemu operacyjnego. Rzadko zdajemy sobie sprawę z tego, że systemy operacyjne (głównie te z rodziny Windows) z czasem wymagają ponownej instalacji. Zależnie od tego jak dbamy o swój system, już po kilku miesiącach komputer może zacząć działać wolno, zawieszać się albo wyświetlać tzw. Blue screen of Death czyli popularny niebieski ekran. System operacyjny z czasem "nabiera" multumbezużyteczny plików i informacji pozostałych po odinstalowanych programach, a także łapie wirusy i różne złośliwe oprogramowanie. Dlatego najczęściej warto rozpocząć naprawękomputera od systemu operacyjnego. Często prezentujemy sobie, że reinstalacja systemu wiąże się z utratą danych, ale nic bardziej mylnego. Pliki na jakich nam zależy wystarczy przekopiować na odrębną partycję, na dysk zewnętrzny, pendrive albo po prostu nagrać na płytę. Większość programów posiada takżeopcje eksportowania danych, takich jak zakładki przeglądarki internetowej.